मापसे फन्दामा परे भीआईपी हिरो , हिरोईन हरु पनि : पहिचान खुल्ने त्रासमा लाइसेन्स ट्राफिकमै

महानगरीय ट्राफिक प्रहरी महाशाखाको मादक पदार्थ सेवन -मापसे­)विरुद्ध प्रचारप्रसार गर्ने सद्भावना दूत हुन्, नेपाल टेलिभिजनको हास्य शृंखला तीतो सत्यका कलाकारद्वय दीपाश्री निरौला र दीपकराज गिरी। तर, 'सद्भावना दूत' दीपक र दीपाश्री नै ६ महिनाअघि प्रहरी फन्दामा परे, चेकजाँचका क्रममा मापसे गरेर सवारीसाधन चलाएको भेटिएपछि। दीपाश्रीको चालक अनुमतिपत्र -

लाइसेन्स) र सवारी धनी कागजात -ब्लुबुक) ट्राफिक प्रहरीले नियन्त्रणमा लियो।

दीपाश्रीले अहिलेसम्म लाइसेन्स फिर्ता लिएकी छैनन्। ट्राफिक प्रहरीले दिएको पुर्जीका भरमा उनले गाडी हाँक्दै आएकी छन्। नेपालसँग उनले निर्धक्क भनिन्, "अहिले पनि म आफैँ गाडी चलाइरहेकी छु। लाइसेन्स लिन जान भ्याएकी छैन।"

पुर्जी मात्रै राखेर गाडी चलाउँदा पनि प्रहरीले आफूलाई कहिल्यै सोधपुछ नगरेको उनको दाबी छ। ट्राफिक प्रहरी स्रोतका अनुसार दीपाश्रीको लाइसेन्सलगायत गाडीका कागजपत्र बग्गीखानास्थित ट्राफिक प्रहरी कार्यालयमा झन्डै ६ महिनादेखि थन्किएको छ। तर, दीपाश्री भन्छिन्, "होइन, दुई महिना मात्र भयो।"

लाइसेन्स लिएमा प्रहरीले दिने पुर्जीको म्याद मापसेमा सात दिन मात्र हुन्छ। यस अवधिभित्र पनि लाइसेन्स लिन नगएमा के हुने भन्ने कानुनी प्रावधान छैन। "सात दिनसम्म लाइसेन्स लिन नआए हामी आफैँ सम्पर्क गर्छौं। आठौँ दिनमा सम्बन्धित व्यक्तिले आफ्नो कागजपत्र लैजानुपर्छ," महानगरीय ट्राफिक प्रहरी महाशाखाका आयुक्त डीआईजी केशवप्रसाद अधिकारी भन्छन्। यस्तो प्रावधान हुँदा पनि लाइसेन्स लिन किन जाँदैनन् त लाइसेन्सधनीहरू ? अधिकारी थप्छन्, "सार्वजनिक छविमा आँच आउन सक्ने भयले लाइसेन्स लिन नआएका हुन सक्छन्। मापसेमा परेको भनेपछि फ्यान घट्न सक्ने भएकाले कलाकारहरूलाई समस्या झन् बढी हुन्छ।"

मापसे कारबाहीमा पर्नेले रामशाहपथस्थित महाशाखामा करबि एक घन्टाको 'ओरयिन्टेसन' कक्षा लिनुपर्छ। कक्षा लिएपछि मात्र उनीहरूले लाइसेन्स फिर्ता पाउँछन्। समूहमा बसेर कक्षा लिनुपर्ने भएकाले सार्वजनिक छवि भएकाहरूले अप्ठ्यारो महसुस गर्छन्। प्रतिष्ठा गुम्ने भयकै कारण धेरैले लाइसेन्सलगायत कागजात लिन नआएको प्रहरी अधिकारीहरू बताउँछन्।

मापसे कारबाहीमा परेका तर दीपाश्रीझैँ लाइसेन्स लिन नजाने पात्र हुन्, फिल्म निर्माता छविराज ओझा। ओझा भन्छन्, "लाइसेन्स लिन बिहानै जानुपर्दो रहेछ, त्यसैले भ्याएकै छैन।" दीपाश्री, दीपकराज र छविराजजस्तै मापसेमा परेका तर लाइसेन्सलगायत कागजात लिन नगएकाको संख्या करबि ११ हजार रहेको महाशाखाको तथ्यांकबाट देखिन्छ। अभिनेता भुवन केसीले पनि झन्डै दुई महिना लाइसेन्स प्रहरी कार्यालयमै छाडेका थिए। "मापसेमा परेको हुँ। तर, केही दिनअघि लाइसेन्स लिइसकेँ," भुवन भन्छन्। नायिका झरना थापा पनि मापसेको फन्दाबाट मुक्त हुन सकिनन्। गत वैशाखमा थापा पनि मापसेमा परनि्। तर, उनले प्रक्रिया पूरा गरी लाइसेन्स लिइसकेकी छन्।

सर्वसाधारण र कलाकार मात्र होइन, चारपटक मन्त्री बनिसकेका हाल तराई मधेस लोकतान्त्रिक पार्टी -तमलोपा) नेपालका नेता खोभारी राय यादव पनि मापसे गरेर सवारीसाधन चलाउँदा प्रहरी फन्दामा परसिकेका छन्। लाइसेन्स लिन जाँदा उनलाई पनि प्रहरीले एक घन्टा कक्षा लियो। बालाजुमा एक जना साथीकहाँ आफूले एक पेग खाएको र र्फकंदा प्रहरीको फन्दामा परेको यादव बताउँछन्। नेपालसँगको कुराकानीमा यादवले भने, "मधुमेह लागेकाले मदिरा खान छाडेको थिएँ। तर, पार्टीमा साथीभाइले कर गरेपछि खानै पर्‍यो। र्फकंदा प्रहरी फन्दामा परियो।"

ट्राफिक प्रहरीले मंसिर ०६८ देखि मापसेविरुद्ध अभियान थालेको थियो। त्यसयता एक लाखभन्दा बढी व्यक्ति कारबाहीमा परेका छन्। २१ महिनाको यस अवधिमा मापसे कारबाहीबाट राजस्वबापत ८ करोड ७७ लाख ९ हजार रुपियाँ जम्मा भएको छ। यो कारबाहीमा परेका झन्डै एक लाख व्यक्तिबाट उठेको रकम हो। अझै १ करोड १० लाख रुपियाँ उठ्न बाँकी छ। करबि ११ हजार व्यक्तिले अझै लाइसेन्स फिर्ता लिएका छैनन्।

महाशाखाका डीआईजी अधिकारीका अनुसार मापसे नियन्त्रण अभियान सुरु भएकै वर्षदेखि कतिपय लाइसेन्सधनी आफ्नो लाइसेन्सलगायत कागजपत्र लिन नआउँदा यति धेरै रकम बक्यौता रहेको हो। कागजपत्र ट्राफिक प्रहरीको नियन्त्रणमा भए पनि उनीहरूले कुन आधारमा सवारीसाधन चलाइरहेका छन् भन्नेतर्फ प्रहरीको ध्यान पुग्न नसकेकाले पनि यस्तो समस्या देखिएको हो। लाइसेन्सजस्तो महत्त्वपूर्ण कागजात हजारौँको संख्यामा प्रहरी कार्यालयमा थुपि्रएर बस्नु सामान्य कुरा होइन। तर, यति धेरै कागजात थुपि्रँदा पनि यसको कारणबारे प्रहरीले मिहिन विश्लेषण गरेको देखिँदैन।

कागजपत्र नबुझीकनै विदेशिएका, आफ्नै सवारीसाधन नभएका र नक्कली लाइसेन्स बनाएकाहरू कागजपत्र लिन नआएको हुन सक्ने प्रहरीका अधिकृतहरू बताउँछन्। छिट्टै सवारीसाधन पहिचान गरेर कारबाही गरिने डीआईजी अधिकारीको भनाइ छ।

सामाजिक प्रतिष्ठा गुम्ने डरले कतिपय उच्च पदस्थहरू लाइसेन्स लिन नगए पनि पूर्वमन्त्री यादवले भने पूरा अवधि ओरयिन्टेसन कक्षा लिएका थिए। आफूलाई कक्षामा रमाइलो र उपयोगी लागेको उनी बताउँछन्। भन्छन्, "प्रहरीले दिने कक्षा आफ्नै सुरक्षाका लागि रहेछ।" तर, अधिकांश भीआईपीहरू मापसे कक्षालाई सहज रूपमा लिँदैनन्। बरू, लाइसेन्स लिन जानुलाई आफ्नो प्रतिष्ठाको विषय बनाउँछन्। लाइसेन्स लिन जानेहरू पनि परचिय नखुलोस् भनेर मुखमा मास्क, रुमाल बाँधेर ट्राफिक कार्यालय सुटुक्क छिर्छन् अनि त्यस्तै हुलियामा फर्किन्छन्।

१९ भदौमा ट्राफिक महाशाखामा देखिएको एउटा दृश्यकै चर्चा गरौँ। एक व्यक्ति कालो चस्मा र मुखमा मास्क लगाएर मापसे कक्षामा पसे। ट्राफिक स्रोतका अनुसार उनी नेपाली सेनाका जर्नेल थिए। अधिकांश उच्चपदस्थ व्यक्ति प्रायः यस्तै हुलियामा ट्राफिक कार्यालय छिर्छन् र कक्षा सकिएपछि लाइसेन्स लिएर बाहिरिन्छन्। महाशाखाका प्रहरी उपरीक्षक -एसपी) वसन्त पन्त भन्छन्, "मास्क लगाउने, रुमाल बाँध्ने देखिए तिनीहरू भीआईपी हुन् भन्ने बुझे हुन्छ।" हालसम्म नेपाल प्रहरीका एक एसएसपीसमेत मापसे कारबाहीमा परेको प्रहरी स्रोत बताउँछ।

नेपालमा मापसे गरेर सवारीसाधन चलाउनेलाई कडा सजायको व्यवस्था छैन। मापसे गरेको भेटिएमा प्रत्येकपटक लाइसेन्समा एउटा प्वाल पारिन्छ। एक हजार जरिनावा तिरी एक घन्टाको कक्षा लिए मापसे गर्नेहरूले उन्मुक्ति पाउँछन्। तर, यति गर्न पनि भीआइपीहरू अप्ठ्यारो मान्छन्।

साभार : नेपाल साप्ताहिक